wizjer

Projekt „Wizjer. Kultura obrazu, obraz w kulturze” skupiony był na tematyce obrazów (szerokie ujęcie, ang. images): miał na celu przedstawić je jako jedne z podstawowych mediów kultury, nauczyć ich interpretacji oraz wykorzystania w celach archiwizacji (w postaci cyfryzacji) i tworzenia wypowiedzi na temat lokalnego dziedzictwa kulturowego. Beneficjentami programu były dzieci (grupa przedszkolna, grupy złożone z klas szkoły podstawowej, w tym dzieci zagrożone wykluczeniem), młodzież (grupy gimnazjalne) oraz dorośli zainteresowani propagowaniem i wcielaniem w życie idei projektu (nauczyciele, lokalni animatorzy kultury, edukatorzy muzealni).

Punktem wyjścia były obrazy znajdujące się w zbiorach Muzeum Górnośląskiego: dzieła malarskie, fotografie i odkryte niedawno archiwalne klisze filmowe z początku XX wieku. Jako, że organizatorzy chcieli znieść propagowany przez system nauczania dystans pomiędzy obrazami jako sztuką i obrazami jako wynikiem działania bezdusznych technologii, próbowali pokazać historyczno-kulturową ciągłość w sposobach ich tworzenia. Tym samym wprowadzili do edukacji medialnej (zarówno na poziomie warsztatów dla dzieci, młodzieży jak i dla dorosłych – animatorów kultury) podstawowe dla antropologicznego podejścia do obrazu założenia i rozszerzyli spektrum możliwych działań związanych z interpretacją oraz wykorzystaniem obrazu w celach dydaktycznych, integrujących społeczności lokalne i promocji twórczego i aktywnego podejścia do mediów.

Projekt „Wizjer. Kultura obrazu, obraz w kulturze” miał na celu, wychodząc od prezentacji zbiorów Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu, wyzwolić w odbiorcach łatwość i chęć świadomego generowania obrazów za pomocą różnych technik, niezależnie od wieku i poziomu wiedzy, oraz zaproponować metody pracy, jakimi można uzyskać ten efekt. Program realizowany był w trzech podstawowych blokach. Pierwszy z nich stanowił cykl otwartych wykładów/szkoleń, w czasie których organizatorzy zajęli się tematyką analizy obrazów dokonywanej przez przedstawicieli różnych dziedzin wiedzy: historyków sztuki, filmoznawców, kulturoznawców, antropologów, designerów i operatorów. Dla wybranej grupy 15 uczestników wykładów przeprowadzone zostały specjalne warsztaty wprowadzające w przyjętą w czasie „Wizjera” metodę pracy z dziećmi i młodzieżą.

Drugi blok stanowiły warsztaty „Wizjerek. Ruchome piaski – animowane obrazki” dla 3 grup wiekowych (przedszkolaki, klasy 1 – 4, klasy 5 – 6, w tym zajęcia dla uczniów szkół specjalnych i przedszkoli integracyjnych), oparte na modyfikowanym w zależności od potrzeb bazowym schemacie. Aby wytłumaczyć najmłodszym, czym jest obraz i w jaki sposób można go, w sposób twórczy, wykorzystywać, organizatorzy posłużyli się podświetlanym stołem do malowania piaskiem. Przy muzyce „wyciągali z głowy” myśli, wyobrażenia i przekładali je na ulotną piaskową formę. Powstały w ten sposób utrwalone za pomocą kamery filmy animowane.

Z młodzieżą gimnazjalną przeprowadzono cykl warsztatów „Wizjer. Odbicia pamięci”, których efektem było stworzenie cyfrowego archiwum, wystawy fotograficznej i artystycznej instalacji w formie mappingu na gmachu Muzeum Górnośląskiego. Za punkt wyjścia organizatorzy przyjęli nieskatalogowane zbiory – taśmy filmowe i klisze z początku wieku. Miały być pretekstem do dokumentacji współczesności za pomocą cyfrowych aparatów fotograficznych. Pierwszym efektem ich pracy było archiwum uświadamiające uczniom historyczną wartość zbiorów i  mechanizmy  ich wytwarzania. Dodatkowo byli zachęceni do szukania powiązań między mediami: archiwalnym filmem a współczesną, cyfrową fotografią. Zaproszeni do współpracy artyści wykorzystali zebrane przez gimnazjalistów materiały, by we współpracy z nimi stworzyć wystawę i instalację – w ten sposób pokazali beneficjentom i mieszkańcom Bytomia wieloaspektowość obrazów, różnorodność możliwych sposobów ich wykorzystania i fakt, że media kultury nie są jej treścią. Co więcej, wystawa i instalacja – stworzona z materiałów mówiących o Bytomiu – pełniła rolę integrującą społeczność lokalną.

Strona internetowa projektu: http://www.wizjer.muzeum.bytom.pl

Publikacja: Wizjer. Obraz w kulturze, kultura obrazu

Organizator: Dział Edukacji Muzeum Górnośląskiego w Bytomiu
Współorganizator: Miejska Biblioteka Publiczna w Bytomiu

Projekt realizowany w ramach Akademii Orange