LK_Czaplicka

„Laboratorium Kultury” zaprasza wszystkich zainteresowanych do współtworzenia kolejnego tomu czasopisma, którego celem jest prezentacja sylwetek, dokonań i wpływów wielkich antropologów społecznych i kulturowych. Numer siódmy chcielibyśmy poświęcić Marii Czaplickiej.

W ostatnich latach postać polskiej etnografki żyjącej na przełomie XIX i XX wieku i jej dokonania zostały przypomniane dzięki obszernym monografiom Stefanii Skowron-Markowskiej: Z Oksfordu na Syberię. Dziedzictwo naukowe Marii Czaplickiej (Wrocław 2012) i Grażyny Kubicy: Maria Czaplicka: płeć, szamanizm, rasa. Biografia antropologiczna (Kraków 2015). Sądzimy jednak, że i o dorobku – nie tylko naukowym, ale i literackim, który przecież do tej pory nie został w całości przetłumaczony na język polski, i o postaci warto jeszcze podyskutować. Była uzdolnioną i pracowitą uczennicą wybitnych antropologów (m.in. Charlesa Gabriela Seligmana i Roberta Ranulpha Maretta), odważną podróżniczką i badaczką terenową, jedną z nielicznych Polek, która dobrowolnie udała się na Syberię. Jak pisała w My Siberian Year: „W końcu, ja również zostałam zesłana na Syberię. Jednak, w odróżnieniu od wielu moich rodaków, mój rok wygnania był dobrowolny i wynikał z własnych pragnień i zainteresowań; nie byłam poganiana w trudnej podróży batem Kozaka, lecz przyjazną zachętą angielskiego uniwersytetu i życzliwą uprzejmością oferowaną przez Rosyjski Rząd angielskiej ekspedycji”.

Biografia Marii Czaplickiej, choć pełna heroizmu i wiary w możliwości człowieka, unaocznia, jak trudno wytyczać nowe szlaki, jak trudno być pionierką, nawet najwybitniejszą. Autorka wydanej w 1914 roku pracy Aboriginal Siberia. A Study in Social Anthropology, mimo posiadania szerokiej wiedzy i wyjątkowych kwalifikacji badawczych nie zdołała, choć podejmowała takie próby, zająć odpowiedniego miejsca w instytucjonalnych strukturach nauki. Losy Czaplickiej są ważne z perspektywy historii nauki, a jej dorobek – z perspektywy nauk o kulturze. Tym samym zachęcamy Państwa do współtworzenia tego numeru „LK” i odkrywania wraz z nami współczesnych kontekstów, które otwiera przed nami lektura dzieł uczonej.

 

Artykuły do numeru „Laboratorium Kultury” dotyczącego Marii Czaplickiej należy przesyłać do 30 listopada 2018 r. na adres mailowy redakcji: laboratoriumkultury@us.edu.pl

Szczegółowe wyznaczniki redakcyjne znajdują się na stronie: http://www.laboratoriumkultury.us.edu.pl

 

Redaktorzy numeru:

dr Kamila Gęsikowska

dr Anna Zaczkowska